Een warmtepompboiler is een opwekkingstoestel voor warmtapwater. Eeen warmtepompboiler bereidt het warmtapwater uit de ventilatieretourlucht (dus de lucht die met de MV-box wordt afgezogen). De opgewekte warmte wordt opgeslagen in een boilervat. Een warmtepompboiler kan nooit gecombineerd worden met een ander toestel dat gebruik maakt van de ventilatieretourlucht zoals gebalanceerde ventitlatie.
De rendementsbepaling voor de kwaliteitsverklaring van warmtepompboilers geschiedt bij het tappatroon CW 4. Derhalve kunnen alleen warmtepompboilers worden geselecteerd indien bij de CW-klasse voor CW 4 is gekozen.
Hoewel een warmtepompboiler een solotoestel is dat voorziet in de warmtapwaterbehoefte wordt deze in de praktijk meestal gecombineerd met een combiketel. De ketel kan dan in de warmtapwatervraag voorzien als de warmtepompboiler in storing valt of kan incidenteel bij een langdurige tapwatervraag de warmtepompboiler aanvullen. De ketel en warmtepompboiler dienen echter zo geschakeld te worden dat bij normaal gebruik volgens tappatroon CW 4 alleen de warmtepompboiler in de warmtapwaterbehoefte voorziet. In de EPC-berekening wordt immers gerekend met het opwekkingsrendement van de warmtepompboiler. Indien de warmtepompboiler in storing valt dient de gebruiker/bewoner dit via een duidelijke signalering kenbaar gemaakt te worden. In onderstaand aansluitschema is aangegeven hoe een warmtepompboiler en ketel door middel van een thermostatisch omschakelventiel gekoppeld dienen te worden.
Een warmtepompboiler haalt de warmte voor het warmtapwater uit de ventilatieretourlucht. Dat betekent dat er wel een minimale hoeveelheid ventilatieretourlucht moet zijn. Het ventilatiedebiet is, in NEN 5128, gekoppeld aan de grote van de woning. Naarmate de woning groter wordt, stijgt het ventilatiedebiet en presteert de warmtepompboiler beter. Bij kleine woningen presteert een warmtepompboiler over het algemeen slecht (een goede HR-combiketel presteert beter).
De meeste ventilatiesystemen die momenteel in de Nederlandse nieuwbouw worden toegepast proberen het ventilatiedebiet te reduceren door tijd- of CO2-regeling. Hierdoor daalt het ventilatiedebiet, waardoor de energieprestatie van warmtepompboilers afneemt. Indien wordt gekozen voor een tijds- of CO2-gestuurd ventilatiesysteem zal een warmtepompboiler uitsluitend goed presteren in woningen vanaf circa 170 m² (gebruiksoppervlak).